Haberler

2007'de Kürt
Sineması'na genel bir
bakış

Kürt sineması
gelişmeye açık

Kürt sinemacıları
cesaretlendiriyoruz

Kürdistan artık çok ‘yakın’

Londra’da Kürt filmlerine
yoğun ilgi

'Trajedilerin hepsi
senaryo oldu

1. Paris Kürt Film
Festivali başladı

Dortmund'da Kürt Film
Haftası

Diyarbakır'da ilk çocuk
sinemacılar

5. Londra Kürt Film
Festivali'ne çağrı

Nusaybin'de film
gösterisi

Amsterdam Kısa Film
Festivaliı

Ingmar Bergman öldü

Forster’den Kürt filmi

‘Son Oyun’a Fas’tan ödül

Hakkari'nin ilk Kürtçe
filmi

Madımak Katliamı
belgesel oldu

Son Oyun'a Fas'tan davet

Filmi icin yardim bekliyor

Ankara'da belgesel
gösterimi

Cannes Film Festivali
başlıyor

Yarım Ay'a bir ödül de
Portekiz'den

Stuttgart'da Kürt Film
Günleri'ne büyük ilgi

Amin Korki'ye
Singağur'da iki ödül

Ankara Kürt Film Günleri
18 Mayıs'ta başlıyor

Stuttgart'da Kürt Film
Günleri

Dol'un Almanya galası
yapıldı

Hamburg'dan Kürt
filmleri geçti

Hamburg Kürt Film
Günleri

Kürt filmleri Hamburg'da

'Tandır' filmi festivallerde

Tünelin ucundaki ışık
gibi

Hamburg Kürt Film
Festivali Programı

Hamburg Kürt Film
Festivali başlıyor

Paris Kürt Film Festivali

Yarim Ay Portekiz,
Amerika ve Almanya'da

David Tolhildan
Hamburg'ta

Kaplumbağalar da
Uçar'a 37. ödül

Diyarbakır filme doyacak

Haber Arşivi >>>

2007’de Kürt Sineması

KurdishCinema.com / 8 Ocak 2007

Devrim Kılıç / Melbourne

2007’yi geride bırakırken Kürt Sineması öyle bir
süreklilik gösterir olduki artık her yıl sonunda Kürt
Sineması alanında neler olduğunu derli toplu
vermek bir zorunluluk gibi. Bu yıl içinde birkaç
uzun metrajlı Kürt filmi izleyicilerle buluşurken,
Kürt yönetmenler filmleriyle uluslararası
festivallerin vazgeçilmezleri arasında yerlerini
pekiştirdi.

2007 yılının başında Bahman Ghobadi’nin son
filmi “Nîvê Heyvê”nin (Yarım Ay) İran’da gösterimi
“bölücü” bir film olduğu gerekçesiyle İran Kültür
Bakanlığı tarafından yasaklanırken, ardından
Ghobadi’nin İran’da film çekme izninin pek bir gerekçe gösterilmeden iptal edilmiş olması 2007’
ye damgasını vurdu.

“Sarhoş Atlar Zamanı”, “Anavatanımın Şarkıları”, “Kaplumbağalar da Uçar” gibi uzun metrajlı
filmlere imza atan Kürt yönetmen Bahman Ghobadi’nin Nîvê Heyvê filmi dünya çapında birçok
uluslararası film festivaline davet edildi ve toplam 9 ödüle layık görüldü. Nîvê Heyvê, 54. Saint-
Sébastien Uluslararası Film Festivali’nde en iyi film ödülünü almıştı. Film Nisan 2007’de 26.
Uluslararası İstanbul Film Festivali’nde de gösterildi ve ‘Radikal Halk’ ödülüne layık görüldü.
Ayrıca “Nivê Heyvê” Portekiz’in başkenti Lizbon’da Mayıs ayı içinde yapılan “Indielisboa Film
Festivali”nde de Uluslararası Af Örgütü (AI) ödülüne değer görüldü. Öte yandan Ghobadi Eylül
2007’de İspanya’da düzenlenen 55. San Sebastian Film Festivali’ne juri olarak katılma onurunu
da elde etti.

Bahsedilmesi gereken bir diğer nokta ise Bahman Ghobadi Yarım Ay filminin yanı sıra
Kaplumbağalar da Uçar filminin 2007 yılı içinde İspanya, Fransa ve Almanya’nın da olduğu
birçok dünya ülkesinde sinemalarda gösterim başarısı elde etmesi.
















Kürt Film Festivalleri yaygınlaştı

Çeşitli ülkelerde gerçekleştirilen ve son yıllarda artık gelenekselleşen Kürt Film Festivaller’i de
Kürt Sineması’nın 2007’de canlı kalmasını sağlayan bir başka etken. Londa’da bir grup Kürt
sinemasever tarafından organize edilen en büyük ve en etkin festival olma özelliği taşıyan
Londa Kürt Film Festivali’nin (LKFF) 5’incisi 2007’de Aralık ayının başında gerçekleşti. LKFF, 5.
festivali geride bırakırken kurumsallaşma yolunda da önemli bir adım atmış oldu. Giderek
dünya çapında ilgi çeken festival bir ilki de gerçekleştirerek “1. Yılmaz Güney Kısa Film
Yarışması” da düzenledi. Kürt yönetmenler yarışmaya 80’in üzerinde kısa filmle katılırken, 20’
den fazla 2007 yapımı belgeselin de festivalde yer alması Kürt Sineması’nın geleceği için de iyi
bir gösterge. Öyle anlaşılıyor ki dünyanın dört bir yanından genç Kürt yönetmenler, hem nicelik
hem de nitelik olarak film üretmekte engel ve sınır tanımıyorlar.

Öte yandan Avusturalya’nın Melbourne, Fransa’nın Paris, Almanya’nın Hamburg, Dortmund ve
Stuttgart kentlerinde düzenlenen birinci Kürt Film Festivalleri de önemliydi. Ayrıca Kürd-Der’in
Ankara’da 18-20 Mayıs tarihleri arasında bir ilke imza atarak Kürt Filmleri Günleri düzenlemesi
de kayda değer.

2007’de Kürt yönetmenleri ve filmlerinin gösterdiği başarılara genel olarak bir göz atmak Kürt
Sineması’nın gidişatı hakkında bize ipuçuları verecektir.

1- Dol (Davullar Vadisi)

Mitos Film’in yapımcılığını üstlendiği ve Hüner
Salim’in yönetmenliğini yaptığı “Dol”
(Davullar Vadisi) filmi 2007 yılı başında
Almanya’nın Berlin şehrinde düzenlenen
Berlinale’de ilk kez gösterime girdi. Nazmi Kirik,
Rojin Ülker, Belçim Bilgin ve Abdullah Keskin’in
yanı sıra Ciwan Haco’nun da rol aldığı Dol’un
galası Nisan ayında Almanya’da yapıldı. Dol
filmi dünyanın çeşitli şehirlerinde festivallere
davet edilirken Fransa’da ve Almanya’da da
sinemalarda uzun bir süre gösterimde kaldı.
Öte yandan Dol filmi Birleşik Arab Emirlikleri’nin
başkenti Dubai’de Aralık 2007 tarihinde
düzenlenen Dubai Uluslararası Film
Festivali’nde de bir skandala neden oldu. Salim’in Dol filmi 'siyasi içeriği' açısından uygun
görülmediği gerekçesiyle gösterim listesinden çıkartıldı.

2- “Toz Geçiş”

2007’de gösterime giren diğer uzun metrajlı Kürt filmi ise Şevket Amin Korki’nin original adı
“Parinawa La Ghobar” olan “Toz Geçiş” adlı filmiydi. Kürt yönetmen Amin Korki ABD’nin Irak
işgalini anlattığı “Toz Geçiş”le, Singapur’da Nisan ayı sonlarında yapılan Singapur Uluslararası
Film Festivali’nde 9 film arasında birinci seçilerek iki ödüle birden layık görüldü. 36. Rotterdam
Uluslararası Film Festivali’nde de gösterilen Toz Geçiş filminin senaryosu da yönetmene ait.
Filmde başrolleri Adil Abdolrahman, Hossein Hasan, Aba Rash, Ayam Akram, Ahlam Najat ve
Rizgar Sediq paylaşıyor.

3- David & Leyla filmi en iyi izleyici ödülünü aldı.

Amerika’da yaşayan Kürt kökenli yönetmen Jalal Jonroy’un “David ve Leyla” filmi Amerika
çapında sinemalarda gösterime girerek Kürt Sineması açısından bir ilki gerçekleştirdi. Uzun bir
süre Amerika’da gösterimde kalan “David ve Leyla” filmi Belçika’da 9-15 Şubat 2007 tarihleri
arasinda düzenlenen 23. Uluslararası Aşk Filmleri Festivali’nde en iyi izleyici ödülüne layık
görüldü. David ve Leyla” İtalya’nın Verona kentinde 26 Nisan – 9 Mayıs 2007 tarihleri arasında
düzenlenen 11. Verona “Schermi d'Amore” (Sevgi Ekranı) Film Festivali’nde gösterime girdi.

4- “David Öcalan” belgeseli ilgi odağı oldu

İsviçre’de yaşayan Kürt yönetmen Mano Halil’in İsviçre’li PKK gerillası David ile ailesinin ilginç
yasamini beyazperdeye tasiyan “David the Tolhildan” (David Öcalan) belgeseli kendinden söz
ettirdi. İsviçre’de yılın başlarında sinemalarda gösterime giren belgesel birçok uluslararası film
festivaline de davet edildi. Mart ayında “David Öcalan” belgeselinin Emirates Uluslararası Film
Festivali’ne davet edilmesine karşın son anda Türkiye’nin baskıları sonucu gösterimden
kaldırılması sinema açısından tam bir skandaldı. Böylece Kürt içerikli filmler Arap ülkelerinde
düzenlenen film festivallerinden bir kez daha dışlanmış oldu.

    5- Si u Ba'nın büyük başarısı

    Genc yönetmen Arin İnan
    Arslan'in Türkiye ve İran’da
    düzenlenen festivallerde en
    iyi film ödülünü almış olan
    ikinci kisa filmi "Si u Ba"
    Amerika’da düzenlenen
    “Dünya Kısa Filmler
    Yarışması”nda ön elemeyi
    geçerek en iyi 100 film
    arasına girmeye hak kazandı.
    Sonuçları henüz
    açıklanmayan yarışmada “Si
    u Ba” favoriler arasında
    gösteriliyor.

6- Ghobadi’nin “Def” belgeseli National Geographic ödülünü aldı

2007 Ekim ayı içinde Amerika’da gerçekleştirilen 4. Geleneksel National Geographic Tüm Yol
Filmleri Festivali’nde Bahman Ghobadi’nin Def adlı belgeseli büyük ödüle layık görüldü.
Belgesel ayrıca National Geographic (Ulusal Coğrafya) televizyon kanalında da gösterilecek.

7- ‘Êsa Sewatê’

Ömer Leventoğlu tarafından yönetilen ve zorunlu göçün etkisiyle bir ailenin yaşadığı trajediyi
anlatan Kürtçe film “Êsa Sewatê”nin (Yanık Acısı) 2007’de Türkiye’de gösterime girdi.

8- “Son Oyun” Fas’da ödül aldı

Genç yönetmen Müjde Arslan’ın senaryosunu yazıp yönetmenliğini yaptığı ilk kısa filmi ‘Son
Oyun’ Fas’ta düzenlenen 5. Tanger Kısa Film Festivali’ne katıldı ve 17 Akdeniz ülkesinden 42
kısa filmin yarıştığı festivalde mansiyon ödülü aldı.

9- Tawar Kısa Film Festivali

Merkezi Federe Kürdistan Bölgesi’nde olan Kürdistan Kadın Birliği Mart 2007’de kadın
sorunlarını işleyen filmlerin ağırlıkta olduğu Tawar Kısa Film Festivalini Süleymaniye kentinde
gerçekleştirdi. İlki 2004’te yapılan festivalin bundan sonra her yıl düzenli olarak yapılması
planlanıyor.

10- 2. Hewler Uluslararasi Kisa Film Festivali

Kürdistan Bölge Hükümeti Kültür Bakanlığı Sinema Dairesi tarafından düzenlenen Hewler
Uluslararası Kısa Film Festivali'nin 2.'si Şubat 2007’de gerçeklestirildi.

11- Kürt yönetmen Aladag’a Berlin’de en iyi film ödülü

Şubat 2007’de Kürt yönetmen Züli Aladag
Almanya’da tartismalara yol açan ‘Wut’ (Öfke)
adlı TV filmi Berlin ‘Altin Kamera’ ödülleri
yarismasinda 2006 yilinin en iyi ‘’Alman TV Film
Ödülü’’nü kazandi. 1973 yılından bu yana
Almanya’da yaşayan 38 yaşındaki Van’lı
yönetmen Züli Aladağ, 1995 yılından bu yana film
senaryo, yapımcı ve rejisörlük yapıyor. 1999
yılında Köln Medya Sanat Akademisini bitiren
Aladağ Almanya televizyonlarında yayınlanan bir
çok kısa film ve diziye imza attı.

12- ‘Kaplumbağalar da Uçar’a 37. ödül Şili’den

Bahman Ghobadi’nin üçüncü uzun metrajlı filmi olan Kaplumbağalar’da Uçar filmine Ocak
2007’de Şili Sanat Eleştirmenleri Derneği tarafından en iyi film ödülü verildi. Kaplumbağalar da
Uçar filmi dernek tarafından Uluslararası Filmler kategorisinde 2006 yılının en iyi filmi seçildi.
Şili Sanat Eleştirmenleri Derneği’nin verdiği ödülle beraber Kaplumbağalar da Uçar filminin
aldığı toplam ödül sayısı 37’ye ulaşmış oldu.

13- Jano Rosebiani’den Irak’ta kısa film festivali

Kürt yönetmen Jano Rosebiani (2001 yapımı Jiyan, -Yaşam- filminin yönetmeni) sahibi olduğu
Evini Film sponsorluğunda Ağustos 2007’de Hewler’de 2. Irak Kısa Film Festivali’ni düzenledi.
Festivalin özelliği özellikle genç Kürt yönetmenler için çalışma atölyeleri sunması. Güney
Kürdistan’da Avesta TV’nin sahibi de olan Rosebiani’nin Evini Film şirketi özellikle genç Kürt
yönetmenlere verdiği destekle dikkat çekiyor. (medyaarts.com)

14- Yüksel Yavuz’dan “Kürdistan’a yakın bakış” belgeseli

Almanya’da yaşayan Kürt yönetmen Yüksel Yavuz’un kendi hayatından yola
çıkarak çektiği ‘Close up Kurdistan’ (Kürdistan’a yakın bakış) belgeseli, Almanya’da Aralık ayı
içinde vizyona girdi. Mehmet Aktaş’ın sahibi olduğu Mitos Film ortaklığıyla üretilen belgesel 84
yıllık Türkiye Cumhuriyeti’nin eğitim sistemi, Kemalizm ve Kürt inkarını irdelerken Kürdistan’da
süren 30 yıllık savaşın karanlık yüzünü beyazperdeye yansıtıyor.

15- Salim’in “Paris’in çatılarında” Fransa’da vizyona girdi

Kürt yönetmen Hüner Salim “Paris çatılarında” adlı 6. uzun metrajlı filmi Temmuz ayında Fransa’
da gösterime girdi. Yaşlı ve yalnız bir Fransız’ın yaşadığı trajediyi anlatan 98 dakikalık filmde
Michel Piccoli, Mylène Demongeot, Maurice Bénichou, Marie Kremer ve Birol Ünel rol alıyor. Öte
yandan Salim yeni filmi original adı “Aprés la chute”nün (Düşüşden sonra) çekimlerine
Temmuz 2007’de başladı. Salim trajik-komedi tarzındaki yeni filminde Kürtler’in yakın geçmişe
kamerasını çeviriyor. Filmde Birol Ünel ve Nazmi Kırık’ın yanı sıra Lubna Aabaal, Andreas
Sinanos ve Emre Erkmen’de rol alıyor.

16- Genç yönetmen Buket Aydın’dan “İnsan-i Kamil” belgeseli

Buket Aydın’in Dersim’in Ovacık ilçesinde yaşayan Firik Dede’nin hayatı özelinde, bölgedeki
yaşamı aktaran “İnsan-ı Kamil” adlı belgeselinin galası İstanbul, Fransız Kültür Merkezi’nde
Temmuz 2007’de yapıldı.

17- Kürt Sanatçılar Ajansı kuruldu

İngiltere’de yaşayan Kürt aktör, film yapımcısı ve yazar tor Rzgar Said öncülügünde 2007 yılı
başlarında Kürt Sanatçılar Ajajsı kuruldu. İnternet üzerinden hizmet veren ajansın amacı Kürt
sinema sanatçılarını birarada toplamak ve film ajanslarıyla ilişkileri yönlerndirmek. Ajans aynı
zamanda tiyatrolar, televizyonlar ve diğer ilgili kurumlara da hizmet vermeyi amaçlıyor. Londra
merkezli çalışan ajansın web adresi: www.kurdishactors.com

19- “Bir araç bileti”

Yönetmenler Mesud Arif ve Ako Aziz Mezra’nın 2007 yapımı 52 dakikalık uzun metrajlı filmi “Bir
araç bileti” 5. Londra Kürt Film Festivali’nde gösterildi. Film insan ve din ilişkisini sorguluyor.

20- “Kış ülkesi”

2007 yapımı Norveç’te yaşayan Kürt yönetmen Hisham Zaman’ın yönetttiği ve Raouf Sarag,
Shler Rahnoma, Kawa Gilli ile Alibag Salimi’nin rol aldığı 52 dakikalık “Kış ülkesi” adlı filmde
Renas alı Kürt mültecinin Norveç’teki yaşamı konu ediliyor.

21- “Ciné-guérilla”

Deneysel tarzda kısa filmler üzerine çalışan iki genç Kürt yönetmen, Nihat Nuyan ve Kamuran
Çakır "Ciné-guérilla" adında bir hareket başlatarak Kürt sinemasına farklı bir yönden giriş yaptı.
Nihat Nuyan “Soru ateş: Yanıt kül” isimli kısa metraj film ile Kar Film Festivali Juri Özel Ödülünü
aldı. İkili “Li  Pey Şopa Morîstanga Dilerizî”  (Titreyen Karincanin Izinde) ve “Li Pey Şopa Rûyên
Diorin” (Böguren Yüzlerin Izinde) adlı iki deneysel filmde imza attı.

22- Ve KurdTube yayında…

2007 yılı başında bir grup Kürd’ün internet üzerinden oluşturduğu Kürt Video Topluluğu’nun
Kürtlerle ilgili video ve klipleri yayınlamak amacıyla kuruldu. www.kurdtube.com adresinde
hizmet veren KurdTube YoutTube adlı video sitesinden esinlenilerek hazırlanmış.

23- Selami Akkoç yaşamını yitirdi

Son olarak, Batman’ın Sason ilçesi dağlarında PKK gerillası Mahsun Korkmaz’ın yaşamını
konu alan ve yasaklandığı için çekimleri yarım kalan “Agit” adlı
filmde rol alan Kürt sinema sanatçısı Selami Akkoç yakalandigi akciğer hastalığı sonucu Şubat
ayı içinde yaşamını yitirdi.

    24- Jan-i Gal

    Jamil Rostami “Jan-i Gal” (Halkın Acısı) adlı yeni
    filminin çekimini tamamladı. 2007 sonlarında Erbil’
    de galalası yapılan Jan-i Gal filmi 2008’de
    düzenlenecek olan 80. Oscar Film Yarışması’nda
    Irak’ı temsilen katılacak. Jan-i Gal filmi Ibrahim
    Ahmed’in aynı adlı romanından uyarlanmış bir film
    ve 1940-1950 yıllarında Irak’ta bağımsızlık için
    mücadele eden Kürtler’in dramını işliyor.

    25- Yeşilöz'den yeni bir belgesel; Müzik Aşkı
    (Musikliebe)

    İsviçre'de yaşayan yönetmen Yusuf Yeşilöz
    Musikliebe (Müzik Aski) adlı 54 dakikalık yeni bir
    belgeselinin çekimlerini 2007 yılın içinde
tamamladı. İsviçre devlet televizyonu SF ve kültüt kanalı 3Sat ortak yapımı olan Müzik Aşkı
belgeseli İsviçreye göc etmis ve üç ayrı grupta müzik yapan müzisyenler. Belgesel
müzisyenlerin sanatçı olarak İsviçre'ye uyumlarını konu ediyor. Üc müzik grubundan birisi
"Türkiyeli": İzmirde konservatuar okumus ve çok güzel Kürtce yorum yapan Azeri kökenli Ülkü
Bozkurt ve Kürt eşi Ali Kemal Yildiz. Diger gruplardan birisi Fas kökenli digeri ise Gürcistan'dan.

Diyarbakır’da bir Kürt Film Festivali’ne doğru

2007’de Kürt Sineması açısından bahsetmeye değer bir başka nokta da Türkiye’de de kimi Kürt
şehirlerinde Kürt filmlerinin gösterime girmesi oldu. Diyarbakır’da düzenlenen Sanat Günleri
kapsamında bazı Kürt filmleri izleyicilerle buluşurken Mardin'in Nusaybin İlçesi'nde 25 yıl aradan
sonra Eylül 2007’de belediye öncülüğünde ilk defa film gösterimi gerçekleştirildi. İlçe sakinleri
Musa Anter Parkı'nda düzenlenen film şenliğinde 'Beynelminel', 'Kaplumbağalar da Uçar' ve
'Fotoğraf' filmlerinin yanı sıra 'Pervane' ve 'Ax' gibi kısa metrajlı filmlerle Kazım Öz’ün
yönetmenliğini yaptığı Dûr (Uzak) belgeselini de izleme şansı elde ettiler. Benzer içerikli film
etkinlikleri Mardin’in Nusaybin ilçesi ve Dersim’de düzenlenen kültür festivallerinde de
gerçekleştirildi. Böylece Kürt Sineması’nın Türkiye’deki Kürt izleyicilerle buluşmasının önemli
bir adımı atılırken Diyarbakır ve diğer şehirlerde düzenlenmesi planlanan Kürt Film Festivalleri
için de ilk adımlar atılmış oluyor.

Not etmeye değer bir başka gelişme ise Diyarbakır merkeze bağlı Bağlar Belediyesi Eğitim
Destek Evi’ndeki Sinema Atölyesi’nde bir çocuk grubunun kısa film çekmesi. Proje kapsamında
14-15 yaşlarındaki 7 çocuk, Uğur Kaymaz’ın hayatını anlatan, “13 Kurşun” adlı kısa metrajlı bir
film çekti.

Kürt Sineması kavramı o kadar
yaygınlaştı ve genişlediki bu
alanda yaşanan tüm gelişmeleri
takip etmek bile güç hale geldi.
Bu yazıda ismini anamadığımız
onlarca genç yönetmen yaptıkları
kısa filmler ve belgesel
çalışmalarıyla Kürt Sineması’nın
geleceği için umut vadederken
Kürt Sineması alanında merkezi
bir kurumun olmamasının da
eksikliği gün geçtikçe daha iyi
hissediliyor.

Diğer yandan Kürt yönetmenlerin
kurdukları film şirketlerinin de
gün geçtikçe profesyonelleştiğini,
Mij, Newroz, Jiyar, Mezopotamya
Sinema, Mitos, Evini, CineKurd, Arc en Ciel ve CFK2 gibi, ve bu film şirketlerinin Kürt Sinema
Endüstrisi’nin kilometre taşları olduğunu vurgulamakta fayda var. Bugün YouTube sitesinde
birbirinden bağimsız veya haberdar, Kürdistan’ın veya dünyanın dört bir yanında yaşayan
yönetmenlerin çektiği yüzlerce filmle karşılaşmak mümkün.

Kürt Sineması Kürtler’in yaşadığı özgürlük sorunu nedeniyle henüz sağlam temeller üzerine
oturmamış olsa bile Kürt Sineması’nın 2007’de varlığını daha da pekiştirdiğini ve gelecek
açısından umut verdiğini söylemek yanlış olmaz sanırım.

* e-posta:  kurdishcinema@hotmail.com